Kanaalplaten leggen: stap-voor-stap handleiding voor dubbelwandige lichtplaten & meerwandige platen

Gereedschap

• Fijngetande hand- of tafelcirkelzaag – de plaat tijdens het zagen vastzetten. Scobalit noemt de fijne vertanding, VLF een snel draaiende handcirkelzaag met metaalzaagblad. Hoe dat netjes lukt, laat het artikel Kanaalplaten juist snijden zien
• Pers- of zuiglucht – zaagsel moet volledig uit de kanalen, anders blijft het zichtbaar ingesloten
• Boormachine met Ø 4,5 / 5 / 7 / 8 mm – de boordiameters schrijft uw profielsysteem voor; voor boringen in de plaat zelf een kunststofboor
• Accuschroevendraaier met koppelinstelling – profielen worden aangedraaid, niet vastgeknald
• Rubberen hamer – bij de kliksystemen (Mendiger, Zevener Sprosse, PVC-klemprofiel) wordt het bovendeel opgezet, niet vastgeschroefd
• Gepolsterde loopplank – kanaalplaten zijn niet beloopbaar, er wordt uitsluitend over lastverdelende planken gewerkt

Materiaal

• Kanaalplaten in de passende dikte – in de lengte op de centimeter nauwkeurig op maat gemaakt, tot 7,00 m
• Montage-profielen – per dakvlak twee randprofielen en voor elke plaatvoeg één middenprofiel
• Afsluitprofielen voor de kopse kanten – bij VLF/Salux een geperforeerd aluminium profiel voor de onderkant en een ongeperforeerd voor de nok; Scobalit sluit beide kopse kanten met hetzelfde aluminium U-profiel af, een geperforeerde uitvoering bestaat daar niet
• Bandmateriaal voor de kanaalafsluiting: Scobalit plakt beide kopse kanten af met randafsluitband – met membraan aan de onderkant, zonder membraan resp. als alu-pet-laminaat bij de nok. VLF plakt alleen de bovenste kopse kant af met aluminiumtape; aan de onderkant blijft de plaat zonder band, daar neemt het geperforeerde profiel de afwatering over
• RVS-schroeven en hoeken – bij VLF de stophoek aan het onderste profieluiteinde als afschuifbeveiliging, bij Scobalit de afsluit- en bevestigingshoeken
• Witte oplosmiddelvrije verf of reflecterende tape voor de bovenkant van de spanten – tegen hitte-ophoping onder de transparante plaat

Steunafstanden: belasting, dikte, breedte

Hoe ver de spanten in stroomrichting uit elkaar mogen liggen, hangt af van sneeuw- en windbelasting, plaatdikte en plaatbreedte – en de plaatbreedte werkt sterker door dan de meesten verwachten: een 16 mm drievoudige kanaalplaat draagt bij 75 kg/m² volgens VLF in 980 mm breedte 4,00 m, in 1200 mm breedte nog maar 3,40 m. De volledige tabellen staan in de fabrikanten-pdf's. Twee regels geeft Scobalit daarbij mee: de plaat moet rondom minimaal 30 mm oplegging hebben respectievelijk in het gerubberde aluminiumprofiel steken, en dwarsondersteuningen laten zich ook achteraf inbouwen als het dak te ver overspannen blijkt.

Dakhelling: 7° of 10°?

Hier wijken de fabrikanten van elkaar af, en wel bewust: Scobalit laat zijn meerwandige platen vanaf 7° toe (12,3 cm per meter) – uitdrukkelijk ook in lager gelegen gebieden. VLF/Salux eist voor kanaalplaten daarentegen minimaal 10°. Doorslaggevend is de handleiding van uw profielsysteem; wie zich niet wil vastleggen, plant met 10° en zit bij beide goed. Praktisch geldt sowieso: hoe platter het dak, hoe langzamer het water afloopt en hoe eerder er vuil op de plaat blijft liggen – voor enkelwandige lichtplaten noemt VLF 10° als de helling vanaf waar een zelfreinigend effect merkbaar wordt.

A1 schroefprofiel geschroefd

Hoogwaardig alu-alu-profiel voor 16 mm plaatdikte – het meest gemonteerde systeem.

• Onderprofielen om de 35 cm afwisselend links en rechts voorboren (Ø 5 mm, eerste boring na 8 cm)
• Bevestigingshoeken meteen aanbrengen
• Profielbovendelen om de 40 cm in het midden voorboren (Ø 7 mm, eerste boring na 6 cm) en met het onderprofiel vastschroeven
• Sierklemdeksel optioneel

A2 dekprofiel geschroefd

Eenvoudig aluminiumprofiel voor 16 mm plaatdikte – de slanke variant zonder onderprofiel.

• Oplegrubbers aanbrengen en fixeren – zij vervangen hier het onderprofiel
• Eerste plaat aanbrengen en uitlijnen
• Randprofiel om de 40 cm in het midden voorboren (Ø 7 mm, eerste boring na 8 cm), aanbrengen en vastschroeven
• Volgende plaat aanleggen, middenprofiel op dezelfde manier plaatsen – tot de laatste plaat
• Afsluithoeken tot slot van bovenaf aanbrengen

A3 thermoprofiel geschroefd

Het profiel met de beste thermische eigenschappen – voor 25 mm plaatdikte, ook in 16 mm verkrijgbaar.

• Onderprofielen om de 35 cm afwisselend voorboren (Ø 5 mm, eerste boring na 8 cm), bevestigingshoeken meteen aanbrengen
• Profielbovendelen en afstandsprofiel om de 40 cm in het midden voorboren (Ø 7 mm, eerste boring na 6 cm) en vastschroeven
• Sierklemdeksel optioneel
• Het afstandsstuk scheidt boven- en onderprofiel thermisch – het vermindert de koudebrug boven het spant

A4 PVC-klemprofiel geklikt

Aluminium onderprofiel met pvc-klemdeksel – voor 10 of 16 mm plaatdikte, zonder zichtbare schroef van bovenaf.

• Onderprofielen om de 35 cm afwisselend voorboren (Ø 5 mm, eerste boring na 8 cm), bevestigingshoeken meteen aanbrengen en vastschroeven
• Platen aanbrengen en uitlijnen
• Klemdeksel vastklikken – bij 10 mm platen in de tweede groef

DUO (aluminium) geschroefd

Klassiek boven- en onderprofiel. Hartafstand: plaatbreedte + 3 cm – bij een plaat van 98 cm dus 101 cm.

• Onderprofiel om de 40 cm afwisselend naast de middensteg voorboren met Ø 4,5 mm, bevestigen met bolkopschroef A2 4,8 × 32 mm
• Randafsluitrail in de kederkanalen inschuiven
• Bovenprofiel om de 30 cm met zelftappende schroeven in de middensteg – als alternatief doorlopend met 6,5 × 75 mm tot in de onderconstructie (dan om de 30 cm met 8 mm voorboren)
• Als alternatief in de oplegbandvariant: TPE-band fixeren, platen met 3 cm afstand in waterlooprichting leggen

ECO (aluminium) geschroefd

De smalste variant. Hartafstand: plaatbreedte + 2 cm – bij een plaat van 98 cm dus 100 cm.

• Onderprofiel alleen aan beide uiteinden fixeren met één schroef 6,0 × 60 mm – daarvoor de afdichtring verwijderen en in de middensteg voorboren
• Randafsluitrail in de kederkanalen inschuiven
• Bovenprofiel om de 80 cm voorboren en met 6,0 × 60 mm A2 doorlopend in de houten onderconstructie schroeven
• Stophoek met zelfborende A2-schroef 5,5 × 35 mm

MENDIGER (alu/kunststof) geklikt

Thermisch gescheiden via een afstandsprofiel. Hartafstand: plaatbreedte + 3 cm.

• Onderprofiel om de 40 cm in het middelste kederkanaal voorboren met Ø 4,5 mm, bolkopschroef 4,8 × 32 mm
• Afstandsprofielen met de juiste zijde naar boven inschuiven (let op de richtingspijl), aan de rand een tweede als afsluiting – deze rails komen zonder afdichting
• Bovenprofiel met slangafdichting met de rubberen hamer vastklikken
• Niet onder 5 °C leggen – voordelig zijn 10 °C of meer

ZEVENER SPROSSE (kunststof) geklikt

Tweedelig kunststofprofiel dat over de plaat wordt gestulpt. Hartafstand: plaatbreedte + 4 cm – bij een plaat van 98 cm dus 102 cm.

• Sprosse over de lange zijden van de voorbereide plaat stulpen – 5 mm afstand tot het profiel houden, de tegenoverliggende zijde spiegelbeeldig aandrukken, zodat de profielen zich later in elkaar laten klikken
• Elk tweede profiel – dat later op de onderconstructie ligt – om de 40 cm met Ø 5 mm voorboren
• Eerste element uitlijnen en met 4,8 × 32 mm A2 vastschroeven, volgend element vastklikken en aan de andere zijde vastschroeven
• Stophoek aan de onderkant (VLF-PAN Torx 4,8 × 60 mm), daarna de rechter en linker sprosse met de randlijst sluiten

ZEVENER SPROSSE WAND geklikt

De variant voor verticale vlakken en muuraansluitingen. Hartafstand eveneens plaatbreedte + 4 cm.

• De randlijst zit vanwege de geometrie niet in het midden op de onderconstructie – houd daar bij het plaatsen van de stijlen rekening mee
• Sprosse en hoekprofiel om de 40 cm met Ø 5 mm voorboren, bevestigen met 4,8 × 32 mm A2
• Alle onderliggende aluminium afsluitprofielen om de 40 cm voorboren, zodat ontstaand condens kan weglopen
• Gebruik voor de muuraansluiting de tweedelige muurlijst: onderste deel vastschroeven, bovenste deel eenvoudig aandrukken

Beslagen kanalen horen bij de constructie

Acrylaat en polycarbonaat zijn minimaal gas- en dampdoorlatend. Vochtige lucht komt daardoor in de kanalen en slaat bij temperatuurwisselingen neer – voorkomen laat zich dat niet, en het is geen reden tot reclamatie, omdat noch het materiaal noch de functie eronder lijdt. Dat zeggen beide fabrikanten in dezelfde bewoordingen. Doorslaggevend is dat het water er weer uit komt: bij vakkundige montage loopt het naar de onderkant af en verlaat het kanaal daar – bij VLF via het geperforeerde afsluitprofiel, bij Scobalit via het membraan van het randafsluitband. Het kanaal droogt uit. Precies daarom wordt de onderkant nooit dicht afgeplakt. Ook losse insecten in de kanalen zijn geen garantiegeval.

Hitte-ophoping: wat er onder de plaat gebeurt

• Geen isolatie, geen gesloten beschot direct onder de plaat – en geen montage op een bestaand plafond.
• Minimaal 40 cm afstand tot tussenplafonds en zonweringsvoorzieningen – afhankelijk van plaatkwaliteit, ruimtegrootte en ventilatie.
• Achterventilatie volgens DIN 4108 (Scobalit). Bij open bouwwerken zoals een carport of pergola zijn bijzondere bouwkundige maatregelen niet nodig.
• Vormstukken remmen de ventilatie – en dan geldt een vaste waarde: nokkappen, muur- en gevelaansluitingen sluiten de doorsnede af. VLF eist daarom ook bij een open terrasoverkapping bij een dakhelling van 7° tot 45° en 5 tot 10 m daklengte minimaal 300 cm² vrije doorsnede per strekkende meter bij de nok of de muuraansluiting. Plaats de vulstrook zo dat warme lucht kan ontsnappen, maar er geen slagregen terugloopt – als alternatief een zelfventilerende nok gebruiken.

Spanten op plaatbreedte gezet

Gevolg: de platen passen niet tussen de profielen – de complete onderconstructie moet worden teruggebouwd.

Altijd op hartafstand plannen: plaatbreedte plus systeemtoeslag, gemeten van hart profiel tot hart profiel.

Rechtstreeks door de plaat geschroefd

Gevolg: de stegen worden geplet, de uitzetting geblokkeerd – scheuren rond elke schroef, lekkages inbegrepen.

De plaat hoort in het profiel, er wordt uitsluitend in het profiel geschroefd. Achtergrond in het artikel Direct schroeven vermijden.

Kanaalafsluiting verkeerd om

Gevolg: wordt de onderkant dicht geplakt, dan blijft het condens in de kanalen staan – algen, strepen en een blijvend troebele plaat.

Boven dicht afsluiten. Onderaan moet het vocht eruit – bij VLF via het geperforeerde afsluitprofiel zonder band, bij Scobalit via het randafsluitband met membraan onder het aluminium U-profiel.

Geen uitzetruimte ingepland

Gevolg: de plaat loopt in de zomer tegen de nok of de muur aan, bolt op en drukt zich uit het profiel.

Ongeveer 5 mm per meter plaatlengte bij de nok of de muuraansluiting vrijlaten – de stophoek aan de onderkant bepaalt de richting.

Donkere spanten, isolatie er direct onder

Gevolg: hitte-ophoping onder de transparante plaat – vervormingen en scheuren precies boven de opleggingen.

Bovenkant van de spanten wit schilderen of met reflecterende tape afdekken, minimaal 40 cm afstand tot tussenplafonds houden.

Plaat verkeerd om gelegd

Gevolg: de eenzijdige uv-bescherming ligt onderaan – de plaat vergeelt en verbrost binnen enkele jaren.

De bedrukte beschermfolie toont de uv-zijde. Folie pas na de montage volledig verwijderen, maar dan wel meteen.